Hz. Mehdi’ye (a.s) iman etmek, ümidin artması ve fikrin ge-lişmesine sebep olur. Geleceği vaat edilen Mehdi’ye (a.s) inan-manın ve onun her zaman zuhur edebileceği düşüncesini taşı-manın, iyi kalpli ve liyakatli kimselerde derin ve yapıcı etkisi vardır. Onlar, İmam Mehdi’ye (a.s) yardım etmeye muvaffak olmak, huzurunu derk edebilmek, ziyaretinden mahrum kal-mamak ve rızasını kazanabilmek için nefislerini tezkiye eder, zulüm ve kötülükten kaçınır, adalet ve kardeşliğe sevgi bes-lerler. Hiçbir fasık ve zalim hükümetin boyunduruğu altına girmemiş olan Hz. Mehdi’ye (a.s) inanmak, onu izleyenlerde öyle bir hâl ve durum yaratır ki, bütün tağut ve zalimlerin karşısında direnirler, onların boyunduruğu altına girmez ve zulme karşı çıkarlar.
Hz. Mehdi’nin (a.s) zuhuruna inanmak; Müslümanların her şeyi oluruna bırakmalarına, köşeye çekilip işleri yarına erte-lemelerine, kâfir ve zalimlerin musallat olmalarını kabullen-melerine, ilim ve sanayide ilerlememelerine ve sosyal ıslahlar için yapılan çalışmaları durdurmalarına sebep olmamalıdır.
“Hz. Mehdi’ye (a.s) inanmak; zaafa, ihmalkârlığa ve gevşek-liğe sebep olur” düşüncesi doğru değildir. Ehlibeyt İmamları ve onların yılmak bilmeyen gayretli öğrencilerinin İmam Mehdi’nin (a.s) zuhuruna inançları yok muydu yoksa? Acaba büyük İslâm âlimleri buna iman etmemişler miydi? Onlar bü-tün güçleriyle gayretlerini sarf edip İslâm’ın adının yücelmesi
için ellerinden gelen her şeyi yapıyor, en küçük bir fedakâr-lıktan bile kaçınmıyorlardı; her zaman mesuliyetlerinin bilin-cinde hareket ediyor, ağır görevleri yerine getiriyor, daima yapıcı projeler geliştirip, büyük bir titizlik ve ümitle uygula-maya koyuyorlardı.
İlk Müslümanlar, İslâm’ın ilerleyeceğini ve önlerinde büyük zaferlerin olduğunu Resulullah’tan (s.a.a) duymuşlardı. Ama bu müjde, onların gevşeklik gösterip bir kenara çekilmelerine sebep olmadı; bilakis gayret ve çabalarını artırarak, fedakâr-lık ve yardımlaşma ile hedefe ulaştılar.
Bugün de Müslümanların büyük bir sorumluluğu vardır. Bunu da yılmadan yerine getirmeli, durumlarını tahlil etme-li, fırsatlardan son derece iyi bir şekilde yararlanmalıdırlar. Düşmanın fikrî, siyasî, askerî saldırıları karşısında İslâm’ı, Müslümanları savunmalı ve onların etkisini kırmalıdırlar.
Ayrıca İmam-ı Zaman’ın (a.f) yanında olma şeref ve kabiliyeti-ni elde etmek, onun lütfüne şamil olmak ve zuhur ortamı ha-zırlamak için kendilerini eğitip günahlardan sakınmalıdırlar.
Müminlerin Emîri İmam Ali (a.s), Resulullah’tan (s.a.a) şöyle nakleder:
İbadetlerin en üstünü, Mehdi’nin zuhurunu beklemektir.[1]
İmam Zeynelabidin (a.s) de şöyle buyurur:
On İkinci İmam’ın gaybeti uzun sürecektir. Onun imameti-ne inanan ve gaybet zamanında zuhurunu bekleyenler, di-ğer zamanlarda yaşayanlardan üstündürler. Çünkü Allah Teâlâ onlara öyle yüce bir akıl, düşünce ve marifet dere-cesi vermiştir ki, onlar için gaybet dönemi, İmam’ın hazır
bulunduğu zaman gibidir ve Allah onları Resulullah’ın (s.a.a) huzurunda cihat eden mücahitler gibi kılmış-tır. Doğrusu onlar bizim samimi ve gerçek Şiîlerimizdir. Onlar, gizlide ve açıkta insanları Allah’a yönelmeye çağı-rırlar. Bunun içindir ki, zuhuru beklemek en büyük ibadet ve kurtuluştur.[2]
Merhum Ayetullah Sadruddin Sadr yazıyor ki:
Bekleyiş, beklenen şeyin gerçekleşmesini gözlemektir. Hz. Mehdi’nin (a.s) zuhurunun beklenmesi, sosyal ıslaha ne-den olmaktadır; bunun da özellikle İmamiye (Caferî Şiî) toplumu üzerinde ıslah etkileri vardır ve onlar şunlardan ibarettir:
1- Bekleyiş, düşünce ve duyguyu beklenen şey üzerinde yoğunlaştırmaktır. Bunun ister istemez iki faydası vardır: 1- İnsanın fikir ve iş gücünün çoğalmasına sebep olur. 2-İnsan, güç ve dikkatini bir tek şey üzerinde toplama kud-ret ve gücünü bulur. Her iki fayda, insanın dünya ve ahi-rette ihtiyaç duyduğu en önemli şeylerdendir.
2- Bekleyiş, zorlukların insana kolay gelmesini sağlar. Çünkü zorlukların giderilme eşiğinde olduğunu bilir. Giderileceğini bildiği bir zorluk ile giderilip giderilme-yeceği belli olmayan bir zorluk arasında çok fark vardır. Özellikle kesin olan şey, Hz. Mehdi’nin (a.s) zuhur edip, yeryüzünü adalet ile dolduracağı ve bütün zorlukları ber-taraf edeceğidir.
3- İnsanın, İmam Mehdi’nin (a.s) ashabı, yardımcısı, dost larından olma arzu ve isteğine sahip olması, bekleyişin ge-reğidir. Bu arzunun gereği, onun dostluğunu kazanma ve huzurunda cihat etme liyakatini kazanma gayesiyle nefsini ıslah edip ahlâkını düzeltmek ve gerçek bir mümin olmak
için çalışmaktır. Evet, bunun için, bugün toplumumuzda bir eksiklik olan İslâmî ahlâka şiddetle ihtiyaç vardır. 4- Bekleyiş, nefsi ve hatta diğerlerini ıslah etmeyi gerek-tirdiği gibi, İmam Mehdi’nin (a.s) düşmanlarına galip gel-mesi için insanın ortam hazırlaması, bu hedef için gerekli olan bilgi, ilim ve vesileleri tahsil etmesini de gerektirir. Hz. Mehdi’nin (a.s) düşmanlarına galip geleceği bilindik-ten sonra, bunlar gerçek bir bekleyişin sayısız sonuçların-dan sadece birkaçıdır.[3]
Merhum Muzaffer de şöyle yazıyor: Dünyayı ıslah edici ve hak yolda olanların kurtarıcısı Hz. Mehdi’yi (a.s) beklemek, dinî meselelerde elini-kolunu bağlayıp hiçbir şey yapmamak demek değildir. Bilhassa dinî hükümleri uygulamak yolunda cihat, iyiliği emret-mek ve kötülükten sakındırmak gibi dinî farzlara sımsıkı sarılmaktır. Çünkü Müslüman ne durumda olursa olsun, ilâhî ahkâmla amel etmek, hükümleri doğru tanımak için çalışmak ve mümkün olduğu kadar iyiliği emredip kötü-lükten sakındırmakla görevlidir. Islah ediciyi beklemek bahanesiyle farzları yerine getirmemek doğru değildir. Bekleyiş, Müslümanların üzerinden hiçbir dinî vazifeyi kaldırmaz ve hiçbir ameli geciktirmez.[4]
Böylece Şia’nın gaybet zamanında dahi büyük bir imtihan verdiği açıktır. Bir taraftan dinini koruması, diğer taraftan da İmam’ın (a.s) zuhurunda İslâm’a yardım etme şerefine var-ması için ortam hazırlaması gerekir. Halkın çoğunun bu im-tihanı kazanmaya muvaffak olamayacağı unutulmamalıdır. Cabir el-Cu’fî diyor ki: İmam Bâkır’a (a.s): “Kurtuluşunuz ne zaman olacaktır?” diye sordum. Buyurdu ki:
Heyhat! Heyhat! Sizler elekten geçirilip sonra iyice elek-ten geçirilip ayrılmadıkça, zuhurumuz olmayacaktır!
İmam (a.s) bu cümleyi üç defa tekrarladı.[5]
Bekleyişin bir özelliği de, vazifeler yerine getirildikten, çaba-lar harcandıktan sonra artık ümitsizlik diye bir şey kalmaz ve zuhur bekleyişi içinde olanlar, sürekli Allah tarafından kurtu-luşun gelmesini ümitle beklerler.
Yine gaybetin önemli tesirlerinden birisi de şudur: Beşeriyet bu çağda var gücünü harcayarak vahiy, ilham ve gaybî yar-dımlar dışında beşeriyet kervanını Allah’a yakın olan asıl ve son hedefe ulaştırmanın mümkün olmadığını tecrübe yoluyla anlayacak ve sonunda vahiy ve ilâhî öğretiler karşısında bo-yun eğecektir.
Masum İmam’ın varlığının felsefesini iyice bilmeyen bazı kimseler: “Gaybet döneminde İmam’ın (a.s) ne faydası var?” diye sorarlar. Oysa bilmiyorlar ki, insanoğlu her şeyin ya-ratıcısı olan yüce Allah’ın huzurunda tam bir marifetle iba-det etmek için yaratılmıştır. Bu hedefe de ancak, bir Masum İmam’ın varlığıyla ulaşılabilir.
Melekler, insanın yaratılışına itiraz ediyorlardı. İnsanın fesat-larıyla ibadetlerini mukayese ederek onun yaratılmasını iste-miyorlar ve şöyle diyorlardı: Biz seni sürekli övüp, yüceltip takdis edip dururken, orada, bozgunculuk çıkaracak ve kan akıtacak birini mi var edeceksin?[6]
Allah Teâlâ, Hz. Âdem’in Allah’ı kâmil olarak tanımasına ve O’na kulluk ve ibadet etmesine vesile olacak cihan ve melekût âlemi hakkındaki bilgi ve ilmini meleklere göstererek onları ikna edip susturdu.
Hz. Âdem (a.s), âlemlerin Rabbinin emriyle bilgisini kanıt-layınca, melekler ilâhî hüccetlerin varlığının hakikatini ve onların Allah yanındaki yüce makamını gördüler ve bunun, kendilerinin tespih ve kutsamalarıyla mukayese edilemeye-ceğini ve bu seçkin kişiler beşer cinsinden olduğu için be-şerin yaratılışı yerli yerinde, layık ve tercih edilir olduğu bilincine vardılar.
Öyleyse yaratılışın felsefesini açıkça ortaya koyan şey, bütün meleklerin baş eğdiği bu seçkin kişilerin varlığıdır. Çünkü seçkin kişilerin ibadetleri eşsizdir ve hiçbir ibadet onların iba-detlerinin yerini dolduramaz. İlâhî hüccetlerin varlığı, beşe-rin başlangıcı ve yaratılışı için ikna edici olduğu gibi, hayatın ve beşeriyet silsilesinin devamı için de ikna edicidir ve ilâhî hüccet insanlık toplumunda daima mevcut olmalıdır.
Eğer varlık nimeti bizi de kapsıyorsa, bu liyakatli kişilerin varlıklarının bereketindendir ve eğer bu değerli kişiler olma-saydı, biz de var olmazdık. Varlık elbisesini giymiş olduğu-muz şu anda dahi eğer onlardan birisi olmasa, yine yokluğa ve hiçliğe karışırız. Bunun için ilâhî hüccetler yalnız maarif ve ilimlerde insanoğlunun velinimeti olmakla kalmayıp, var olma nimetinde de velinimettirler ve boynumuzda minnetleri vardır. Ziyaret-i Camia’da şöyle geçer:
Ey velinimetlerim! Övgünüzü sayıp bitiremem ve hakikati-nizi gerçek anlamıyla övemem, makam ve mevkiinizi nite-lendirmekten acizim. İyilerin nuru ve salihlerin hidayet edi-cisi sizlersiniz. Siz, her şeye gücü yeten Allah’ın hüccetlerisi-niz. Allah, yaratmaya sizinle başladı ve sizinle de bitirecek.
O, sizin hatırınız için yağmur yağdırır ve sizin hatırınız için gökyüzünün yere kapanmasını engeller ve sizin hatı-rınız için üzüntüleri giderir, zorlukları bertaraf eder.
İmam Musa Kâzım (a.s), değerli babası İmam Cafer Sadık’tan (a.s) şöyle nakleder:
Bizim ibadetlerimizle Aziz ve Celil Allah’a ibadet edilir. Eğer biz olmasaydık, Allah’a hakkıyla ibadet edilmezdi.[7]
Birçok rivayette: “Yeryüzü hiçbir zaman Masum İmamsız kal-maz.”[8] buyrulmaktadır.
İmam Muhammed Bâkır (a.s) şöyle buyurmaktadır:
Allah’a andolsun ki, Allah, Âdem’in ruhunu aldığı an-dan itibaren yeryüzünü imamdan mahrum bırakmamış-tır. Halk onun vasıtasıyla Allah’a doğru hidayet bulur. O, Allah’ın halka hüccetidir ve yeryüzü Allah’ın halka hücce-ti olan imam olmaksızın bir an bile baki kalmaz.[9]
Diğer bir mesele de, İmam’ın (a.s) manevî hidayetidir. Masum İmam, zahirî ameller merhalesinde hidayet edici ve kılavuz olduğu gibi, manevî hayat aşamasında da hidayet edicidir ve amellerin hakikati onun hidayetiyle birliktedir. Allah Teâlâ, Kur’ân-ı Kerim’de buyuruyor ki:
Onları öyle rehberler kıldık ki, emrimizle halkı doğru yola sevk ederler ve onlara hayırlı işleri vahyettik.[10]
Başka bir yerde de buyuruyor ki:
Ve içlerinden, sabrettikleri için onları emrimizle doğru yola sevk edecek rehberler tayin etmiştik.[11]
Allame Tabatabaî şöyle yazar:
Bunun benzeri ayetlerden şu anlaşılmaktadır ki: İmam (a.s), zahirî hidayet ve aydınlatmanın yanında, soyut ve melekler âlemi cinsinden olan bir çeşit manevî hidayete de sahiptir. Ayrıca hakikati, nuraniyeti ve zatının iç yüzü vasıtasıyla halktan iyi kimselerin kalbinde tesir ve tasarruf eder, onları yaratılışlarının son hedefi olan kemal derece-lerine doğru cezp eder.[12]
Şia’nın, dinî ahkâmı ve gerçekleri açıklaması ve halkı hidayet etmesi için Hz. Mehdi’nin (a.s) varlığını gerekli bulmasına itiraz ederek: “Hz. Mehdi’nin (a.s) gaybeti bu maksadı bozuyor. Çünkü gaybeti nedeniyle halkın ulaş-ma imkânı olmayan bir imamın varlığının hiçbir faydası yoktur.” Diyenler, imametin gerçek manasının bilincine varmamışlardır. Çünkü imamet bahsinde, imamın va-zifesinin yalnızca maariflerin dış yüzünü açıklamak ve halkın zahirî rehberliği olmadığı açıklanmıştır. Halkın zahirî hidayeti imamın sorumluğunda olduğu gibi, amellerin batını da onun velayet ve hidayetinin sorumlu-luğundadır. Halkın manevî hayatını bununla düzene so-kar. Amellerin gerçeğini Allah’a doğru yükseltir. Bunun için de masum imamın fizikî huzurunun veya gaybetinin hiçbir etkisi yoktur.
İmam, her ne kadar halkın maddî gözlerinden saklı kalsa da, bâtını yolla onların nefisleri ve ruhlarıyla bağlantılı olduğu, her ne kadar zuhur etmemiş ve evrensel ıslahı-
nın vakti gelmemiş olsa da, onun varlığının daima gerek-li olduğu daha önce açıklanmıştır.[13]
Merhum Hace Nasiruddin Tusî (r.a) de diyor ki:
Onun varlığı bir lütuftur ve hâkimiyeti de başka bir lütuf… Şu anda görünürde olmayışı ise bizim yüzümüzdendir.
Eğer halk, faydasında şüphe olmayan güneşten uzaklaşsa, bu, güneşin varlığının hatalı olduğu anlamına gelmez. Hata, güneşten uzaklaşan ve onun nurundan kendini gizleyen halktadır. Halk, güneşten hiçbir fayda almadığını zannetme-melidir. Çünkü güneş olmasaydı, halk sığınaklarında dahi yaşayamazdı. Ama varlığından uzaklaştıklarına ve müstakim parıltısından kendilerini gizlediklerine rağmen, bu güneş on-lar için çalışma, beslenme ve hayat imkânını sağladı.
Nitekim bazı hadislerde, Gaip İmam (a.s), bulut ardındaki güneşe benzetilmiştir.
Süleyman A’meş, İmam Cafer Sadık’a (a.s): “Halk Allah’ın gaip olan hüccetinden nasıl yararlanacak?” diye sorduğunda, İmam (a.s): “Bulutlar güneşi örtmüş olduğu hâlde insanların gü-neşten yararlanması gibi.” buyurdu.[14]
Cabir b. Abdullah el-Ensarî de Hz. Peygamber’e (s.a.a): “Acaba Şiîler gaybet zamanında İmam’dan bir fayda görecekler mi?” diye sorduğunda, Hz. Peygamber (s.a.a) şöyle buyurdu:
Evet, beni peygamber olarak gönderene andolsun ki, on-lar onun nurundan faydalanacaklar, velayetinden yararla-nacaklardır. Tıpkı güneşten yararlandıkları gibi, bulutlar ardında gizli kalsa dahi.[15]
Buna ilaveten, İmam Mehdi (a.s) her yıl hac törenine katılır, toplantılara gider, çoğu zaman bazı müminlerin meselelerini bir vasıtayla veya vasıtasız olarak halleder. Hatta bazılarının onu görmesi ama tanımaması da mümkündür. İmam (a.s) ise onları görür ve tanır, lütfü bazı iyi kimselere şamil olur.
Nasıl ki, Gaybet-i Suğra ve Gaybet-i Kübra zamanında halk-tan birçok kimse onunla görüşme şerefine ulaşmış, kerameti-ni görmüş ve sorunlarını halletmişlerdir.
Merhum Ayetullah Seyyid Sadruddin Sadr şöyle yazar:
Hadis kitapları bize, gaybet zamanında bir cemaatin Hz. Mehdi’yi (a.s) gördüğünü ve onunla buluşup görüştüğü-nü haber vermektedir. Bunun, “İmam bizi gördüğünü id-dia edeni yalanlayın.” diye gelen hadisle çelişir yanı yok-tur. Çünkü bu hadisten maksat, aynı rivayetin başından da anlaşıldığı gibi, hususî sefirlik iddiasında bulunanı yalanlamaktır.
İmam Mehdi (a.s) gaybet döneminde pek çok soruları ce-vaplandırmış, dinî ve dünyevî sorunlardan halkı kurtar-mış ve çoğu hastalara şifa vermiş, çaresiz ve acizlere hayat vermiş ve yolunu kaybeden birçok insana yol göstermiş ve susuzların susuzluğunu gidermiş, zayıfların elinden tutmuştur.
Bu, muhtelif zamanlarda ve muhtelif mekânlarda birbirini tanımayan güvenilir kimseler tarafından yazılmış kitap ve defterlerdir. Onlarda, sözümüze şahit olan sayılmayacak kadar çok vakıa ve hadise zikrolunmuştur. Çoğu kez in-san onları okuyup da onlardaki hususiyet ve şahitleri tam anlayınca, meseleye kesinlikle yakin etmektedir.[16]
Gaybet-i Suğra döneminde, İmam’ın eliyle gerçekleşen ke-rametler, yakın ve uzak Şiîlerin imanlarının güçlenmesine sebep oluyordu. Nice yakın ve uzak yerlerden Samerra ve Bağdat’a gelen Ehlibeyt taraftarları vardı ki, özel naipler ara-cılığıyla İmam’la (a.s) görüşmüş ve birçok kerametlere şahit olmuşlardı.
Bu dönemde İmam’ın (a.s) mucize ve kerametleri o kadar çoktur ki, bunları anlatmaya kalkışırsak, özel bir kitap yaz-mamız gerekir.
Şeyh Tusî (r.a) şöyle der:
Gaybet zamanında İmam Mehdi’den (a.s) görülen kera-metler, sayılmayacak kadar çoktur.[17]
Burada örnek olarak bunlardan birkaçını naklediyoruz:
İsa b. Nasr şöyle anlatır:
Ali b. Saymurî, İmam Mehdi’ye (a.s) bir mektup yazarak kendisi için bir kefen istedi. Ona: “Senin seksen yılında (280 hicrî yılında veya 80 yaşında) buna ihtiyacın olacak.” diye ce-vap geldi.
İmam’ın (a.s) buyurduğu gibi, seksen yılında vefat etti ve ve-fatından önce İmam Mehdi (a.s) onun istemiş olduğu kefeni onagönderdi.[18]
Ali b. Muhammed der ki:
Hz. Mehdi (a.s), verdiği bir ferman ile Şiîlerin Kazimeyn ve Kerbela’daki İmamların kabirlerini ziyaret etmeyi yasakladı. Bunun üzerinden henüz birkaç ay geçmemişti ki Halife’nin veziri, Baktanî’yi çağırttı. Ona, Benî Fırat (Vezir’in akrabala-rından olan) ve Burs ahalisi (Hille ve Kûfe arasında bir yer) ile görüşüp onlara Kureyş’in Kazimeyn’deki kabirlerini ziya-ret etmemelerini, çünkü Halife’nin buralara gözcüler yerleş-tirdiğini ve Masum İmamların mezarlarını ziyarete gidenleri tutuklamalarını emretmiş olduğunu söyledi.[19]
Ebu Cafer Muhammed b. Osman’ın, (Hz. Mehdi’nin -a.s- ikin-ci naibinin torunu) Ebu Cafer b. Kesir Nevbahtî (r.a) ve Ebu Muhammed b. Osman’ın kızı Ümmü Gülsüm de olmak üzere Nevbahtî soyundan bir grubun kendisine şöyle dediklerini nakleder:
Kum kenti ve çevresinden bir grup, Hz. Mehdi’ye (a.s) ulaştır-ması için Ebu Cafer’e bir miktar humus ve zekât gönderdiler. Onu getiren, Bağdat’ta babam Ebu Cafer’in evine geldi ve hal-kın gönderdiği şeyleri ona teslim etti. Kalkıp gitmek isteyin-ce, Ebu Cafer dedi ki:
– Sana, yerine ulaştırman için verdikleri emanetin hepsi bu değil. Gerisi nerede?
Adam şöyle dedi:
– Efendim, hiçbir şey kalmadı, hepsini size teslim ettim.
– Bir şey kaldı! Eşyalarının yanına geri dön ve sana emanet bıraktıkları şeyi hatırla.
Eşyaları getiren gitti ve birkaç gün hatırlamaya çalıştı. Düşündü, taşındı, eşyaları iyice aradı; ama bir şey bulamadı. Onun yanında olanlar da bir şey bulamadılar. Ebu Cafer’in yanına dönerek dedi ki:
– Benim yanımda hiçbir şey kalmamış, bana verdikleri her şeyi sizin yanınıza getirdim.
– Sana, falan şahsın verdiği iki serdanî elbise (batı denizinde-ki bir adada dokunan kumaştan bir çeşit elbise) ne oldu?
– Evet, vallahi doğrudur, ben onları tamamen unutmuştum; fakat şimdi nereye bıraktığımı bilmiyorum.
İkinci kez giderek eşyalarını açtı, yoklamaya koyuldu ve eşya götürdüğü herkesten de aldıklarını yoklamalarını istedi; ama elbiseleri bulamadı. Bunun üzerine Ebu Cafer’in yanına dö-nerek elbisenin kaybolduğunu söyledi. Ebu Cafer dedi ki: “Kendisi için iki balya pamuk götürdüğün falan pamuk satı-cısının yanına git ve üzerine şöyle şöyle yazılan iki balyadan birisini aç, o iki elbise o iki balyanın içindedir.”
O adam Ebu Cafer’in bu bilgisine hayret etti ve kendisi oraya giderek balyayı açtı ve iki elbiseyi bularak Ebu Cafer’in yanı-na getirip teslim ettikten sonra dedi ki: “Ben onları unutmuş-tum. Yükleri bağladığım zaman bu iki elbise sona kalmıştı ve ben de onları pamuk balyasının bir tarafına yerleştirmiştim.”
Allah tarafından bu gibi şeylerden haberdar olan peygamber-ler ve imamlardan başkasının bilmediği bu acayip konuyu Ebu Cafer’den görüp duyan bu kişi, her yerde bunu nakledi-yordu. O, Ebu Cafer’le tanışmıyordu; sadece aracıydı, birta-kım mallar onun aracılığıyla Ebu Cafer’e gönderilmişti; tıpkı tacirlerin muamele edip mal aldıkları karşı tarafa güvenilir kimselerin eliyle bir şeyler göndermeleri gibi. Yanında Ebu Cafer’e vermesi için ne bir mektubu yükü vardı, ne de başka bir şey. Çünkü Mu’tazad Abbasî’nin zamanında durum sıkıy-dı. İmam’ın adamları acımasızca katlediliyordu ve İmam’ın (a.f) işleri hususî şahısların arasında sır ve gizliydi.
Bu sebeple de emanetleri getirenlerin, Ebu Cafer’in yanına gönderilen şeylerden haberleri yoktu. Hiç kimse eşyaları gön-derenlerden haberdar olmasın diye getirenlere hiçbir bilgi vermeden ve onlarla bir mektup dahi göndermeden sadece: “Bu eşyayı falan yere götür ve teslim et.” diyorlardı.[20]
Muhammed b. İbrahim b. Mehziyar Ahvazî der ki:
İmam Hasan Askerî (a.s) dünyadan göçtükten sonra Gaip İmam (a.s) hakkında şüpheye düştüm. O zaman babamın yanında halkın verdiği humus ve zekâtlardan çok miktarda mal birikmişti. Babam onları aldı (ve İmam’a ulaştırmak için) yola koyuldu; gemiye bindi. Ben de onu uğurlamak için dışa-rı çıkmıştım. O sırada babamda şiddetli bir ağrı başladı. Bana dedi ki: “Oğlum beni geri götür. Ölüm zamanım geldi. Beni geri götür ve bu mallar hakkında Allah’tan kork.” Sonra bana vasiyet etti ve vefat etti.
Ben içimden dedim ki: “Babam boş yere vasiyet edecek birisi değildi. Bu malları Irak’a götürüp, nehrin kenarında bir ev ki-ralayacağım ve hiç kimseye haber vermeyeceğim. Eğer İmam Hasan Askerî’nin (a.s) zamanında görülen şeyler gibi bir şey görülürse, onları göndereceğim. Yok, eğer böyle bir şey ol-mazsa, malların hepsini sadaka olarak vereceğim.”
Irak’a gelerek nehir kenarında bir ev kiraladım. Birkaç gün sonra birisi elinde şu mazmunda bir mektupla geldi: “Ey Muhammed! Senin yanında şu mallar vardır ve yüklerin içi şöy-ledir.” Mektupta, getirdiğim bütün şeyler benim bile bilme-diğim teferruatıyla açıklanmıştı. Malları, mektubu getirene teslim ettikten sonra birkaç gün yine orada kaldım. Hiç kimse beni aramıyordu. Mahzun olmuştum. Bir müddet sonra bana başka bir mektup geldi. Onda şöyle yazılıydı: “Seni babanın yerine seçtik. Allah’a şükret.”[21]
Hasan b. Fazl el-Yemenî der ki:
Samarra’ya geldim. İmam Mehdi (a.s) tarafından bana için-den birkaç dinar ve iki bez parçası olan bir kese geldi. Ben kendi kendime: “Onların yanında benim makamım bu kadar mı?!” diyerek kibirlenip onları geri gönderdim. Ancak sonra pişman oldum, bir mektup yazarak özür ve af diledim. Yalnız olduğum bir yerde kendi kendime: “Vallahi!” dedim, “Eğer di-nar kesesini bana geri gönderirlerse, ben onun ağzını, benden daha bilgili olan babamın yanına götürünceye kadar açmaya-cağım ve onları harcamayacağım.”
Çok geçmeden İmam tarafından (keseyi getiren) haberciye: “Sen hata ettin, bizim bazen dost ve izleyicilerimize böyle davrandı-
ğımızı ve bazen teberrük diye bizden böyle şeyler istediklerini söy-lemedin.” diye bir haber geldi. Ayrıca bana şu haber de geldi:
Sen bizim hediye ve ihsanımızı kabul etmeyerek hata et-tin; ama Allah’tan af dilediğin için Allah seni affedecek-tir. Dinarda tasarruf etmek istemediğinden ve yolda da harcamaya niyetin olmadığından artık onları sana geri göndermedik. Ama bu iki bez parçasına ihrama girmek için ihtiyacın var. (Onu sana gönderiyorum; ihram elbisesi edinirsin kendine.)[22]
Muhammed b. Sure el-Kummî (Kum kentinin büyük ulema-sından) şöyle nakleder:
Ali b. Hüseyin Babeveyh, amcası Muhammed b. Musa Babe veyh’in kızı ile evlendi; ama ondan evlat sahibi olamadı. İmam Mehdi’nin (a.s) üçüncü sefirine (Hüseyin b. Ruh) bir mektup yazarak onun vasıtasıyla İmam Mehdi’den (a.s), ona fakih evlatlar vermesi için Allah’a dua etmesini rica etti.
İmam (a.s) ona şu cevap geldi:
Şimdiki eşinden evladın olmayacak; ama yakında sahip olacağın Deylemli bir cariyeden iki fakih erkek çocuğun olacak.
İbn Babeveyh; Muhammed,[23] Hasan ve Hüseyin adında üç
çocuk sahibi oldu. Muhammed ve Hüseyin parlak hafızalı iki fakih oldular; Kum kentinde hiç kimsenin ezberleyemediği konuları ezberlemişlerdi. Üçüncü kardeşleri Hasan ise, ibadet ve zahitlikle meşgul oldu; halkla ilişkisi yoktu, fıkıh hakkında bilgi sahibi olmadı.
Halk, rivayet ve hadislerin naklinde Ali b. Hüseyin b. Babe veyh’in iki oğlu Ebu Cafer (Muhammed) ve Ebu Abdullah’ın (Hüseyin) hafızalarına hayret eder ve “Bu makam İmam Mehdi’nin (a.s) duasıyla size nasip oldu.” derlerdi. Bu hadise, Kum ahalisi arasında pek meşhurdur.[24]
Kaynak: Hz. Mehdi (a.s) (Ehlibeyt Serisi-14)/ Telif Komisyonu.
