Müslümanları Hakikate İletmesi
İbn Sabbağ el-Malikî gibi Ehlisünnet âlimlerinden bazıları Ebu Haşim Caferî’den naklen şöyle rivayet ederler:
Samarra’da şiddetli bir kıtlık başladı. Zamanın halifesi Mu’temid halka istiska (yağmur isteme) namazı kılmalarını emretti. Halk üç gün peş peşe namaz için, namaz kılınacak yere gittiler ve ellerini duaya kaldırdılar; ama yağmur yağmadı. Dördüncü gün Hıristiyan piskoposlarının lideri Patrik, Hıristiyanlar ve rahiplerle birlikte çöle gitti. Bu rahiplerden birisi ellerini göğe kaldırır kaldırmaz bardaktan boşanırcasına yağmur yağdı. Ertesi gün Patrik yine aynı işi tekrarladı. O gün o kadar yağmur yağdı ki artık millet yağmurun durmasını istedi.
Bu durum Müslümanların çoğunda hayret, İslâm’a karşı şüphe ve Hıristiyanlığa temayüle yol açtı. Bu, Halife için utanılacak bir durumdu. Halife, birini İmam Hasan Askerî’yi (a.s) çağırmak üzere gönderdi. İmam’ı zindan’dan çıkarıp getirdiler. Halife’yle İmam arasında şu konuşma geçti:
– Haktan sapmış ceddinin ümmetini kurtar!
– Patrik ve rahiplerden yarın salı günü yine çöle gitmelerini iste!
– Halk yağmur istemiyor. Çünkü yeteri kadar yağmur yağdı; bu durumda çöle gitmenin ne faydası olabilir ki?
– İnşallah, şüpheler ortadan kalkacaktır!
Halife’nin emriyle Patrik ve rahipler salı günü çöle gittiler. İmam Hasan Askerî de (a.s) halkın oluşturduğu büyük bir toplulukla birlikte çöle gitti.
Hıristiyanlar ve rahipler yağmur istemek için ellerini gökyüzüne kaldırdılar, gökyüzü bulutlandı ve yağmur yağdı. O sırada İmam (a.s) bir rahibi göstererek onun ellerini tutmalarını ve parmaklarının arasında sakladığı şeyi çıkarmalarını emretti. Onu yakaladılar ve parmaklarının arasında siyah bir insan kemiği buldular.
İmam (a.s) kemiği alarak bir bez parçasına sardı ve rahibe: “Şimdi yağmur iste.” buyurdu. Rahip yine ellerini gökyüzüne kaldırıp yağmur istedi; ama yağmur yağmadı. Tersine bulutlar çekildi ve güneş göründü.
Herkes bu işe pek şaşırmıştı. Halife, İmam’a (a.s): “Bu ne kemiğidir?” diye sordu.
İmam (a.s): “Bu bazı peygamberlerin kabirlerinden alınan bir kemiktir. Bir peygamberin kemiği göründüğü zaman yağmur yağıverir.” diye cevap verdi.
Oradakiler İmam’ı (a.s) methettiler ve bunu denedikleri zaman, meselenin gerçekten İmam’ın (a.s) buyurduğu gibi olduğunu gördüler.[1]
Iraklı Filozofun İrşadı
Iraklı materyalist bir filozof olan İshak Kindî bir kitap yazmaya koyuldu ve zannınca Kur’ân’da tenakuz olduğunu ispatlamaya çalıştı. Bu gayeyle toplumdan uzaklaşıp bir kenara çekilerek evinde tek başına bu iş ile meşgul oldu.
Öğrencilerinden birisi bir gün İmam Hasan Askerî’nin (a.s) huzuruna gitmişti. İmam ona şöyle dedi: “Aranızda üstadınızı giriştiği bu beyhude çabadan vazgeçirtebilecek akıllı birisi yok mu?” O da: “Biz onun öğrencileriyiz, bu veya diğer işlerde ona nasıl itiraz edebiliriz?!” dedi. İmam (a.s): “Sana söyleyeceğim şeyi ona ulaştıracak mısın?” buyurdu. Olumlu yanıt alınca, şöyle buyurdu:
Onun yanına git ve onunla dostluk kur, arkadaşlık et ve ona, yapmak istediği bütün işlerde yardım et. Sonra da: “Bir sorum var, sorabilir miyim?” de. O soru sormana izin verecek. O zaman de ki: “Bizzat Kur’ân’ı söyleyen senin yanına gelse, acaba sözünden maksadının senin zannettiğin manadan başka bir mana olduğuna ihtimal verir misin?!” O zaman sana: “Olabilir.” diye cevap verecektir. Çünkü eğer Kindî bir konuya dikkatini verirse, onu anlar. Olumlu cevap verdiği zaman de ki: “Kur’ân’ın maksadının senin söylediğin şey olduğuna nasıl yakin ettin?! Kur’ân’ı söyleyen belki de senin ulaştığından başka bir şeyi kastetmiş olabilir ve sen kelime ve deyimleri onun kastı dışındaki bir şeyde kullanıyor olabilirsin!”
Adam, İshak Kindî’nin yanına gitti ve İmam’ın (a.s) buyurduğu gibi ona şefkat gösterdi ve sonunda soruyu sordu. Kindî soruyu tekrarlamasını istedi. (Soruyu tekrarlayınca,) düşünceye daldı ve neticede onu lügat ve mantık açısından olumlu buldu.
Kindî, öğrencisini yemine vererek: “Bu soruyu sormak nereden aklına geldi?” diye sordu. O da: “Öylesine aklıma geldi, sordum.” dedi. Kindi: “Sen ve senin gibilerin aklına böyle bir sorunun gelmesi mümkün değil!” diye karşı çıktı ve “Söyle bu soruyu nereden getirdin?” diye üsteledi.
Öğrenci: “Ebu Muhammed (İmam Hasan Askerî -a.s-) bana böyle emretti.” dedi. Kindî: “Şimdi doğruyu söyledin, böyle bir sorunun o sülaleden başkasından olması mümkün değil.” dedi ve yazdığı şeyleri ateşe atarak yaktı.[2]
imam’ın Birkaç Soruya Cevabı
1- Ebu Haşim Caferî der ki:
Bir kişi İmam’a (a.s): “Niye yoksul kadın mirastan bir hisse ve erkek ise iki hisse almakta?” diye sordu. İmam buyurdu ki:
Çünkü kadın cihat etme ve masrafları karşılamakla sorumlu değil ve yine yanlışlıkla öldürülen birinin kan parasını ödemek erkek için gerekli olduğu hâlde, kadın için bir şey yoktur.[3]
Ben içimden: “Bu soruyu İbn Ebi’l-Avca’nın da İmam Sadık’a (a.s) sorduğunu ve aynı cevabı aldığını duymuştum.” diye geçirdim. Bu sırada İmam Hasan Askerî (a.s) bana dönerek şöyle buyurdu:
Evet, bu İbn Ebi’l-Avca’nın sorusudur ve soru bir olunca, bizim cevabımız da birdir. Önceki İmam’ın karşılaştığı şeyle sonraki İmam da (a.s) karşılaşır. Bizim birincimiz ve sonuncumuz ilim ve makamda eşittir. Allah Resulü ve Ali’nin, salât ve selâm üzerlerine olsun, fazilet ve imtiyazları ise sabittir.[4]
2- Hasan b. Zarif, İmam Hasan Askerî’ye (a.s) şöyle yazdı: “Allah Resulü’nün (s.a.a) Hz. Ali (a.s) hakkında buyurduğu: ‘Ben kimin mevlâsı isem Ali de onun mevlasıdır.’ buyruğunun manası nedir?”
İmam, bu soruya verdiği cevapta şöyle buyurdu:
Resulullah’ın maksadı, ümmetin ihtilaf ve tefrikaya düştüğü zamanlarda Allah’ın hizbi ( ve hak izleyicileri) tanınsın diye Ali’yi imamete atamaktı.[5]
3- Herevî der ki: Esbat’ın oğullarından birisi bana şöyle dedi:
İmam Hasan Askerî’ye (a.s) bir mektup yazdım ve dostları arasındaki ihtilafı bildirdim. İhtilafları gidermesi için ondan bir delil (keramet/mucize) göstermesini istedim. Yine, Fars bölgesine yolculuğa çıkma niyetinde olduğumu da yazdım. İmam cevabımda şöyle yazdı:
Doğrusu aziz ve yüce Allah, akıllı kimse ile beraberdir; hiç kimse peygamberlerin sonuncusu ve gönderilmiş elçilerin efendisi Peygamber’in (s.a.a) getirdiği mucize ve alametlerden daha fazlasını gösteremez. Böyle iken yine de kavmi ona: “Sihirbaz ve yalancıdır.” dediler; o ise hidayet edilebilecekleri hidayet etti. Yalnız şu var ki, mucize halkın çoğunun susmasına ve sakinleşmesine sebeptir ve bu da, Allah Teâlâ bize izin verdiği zaman konuştuğumuz ve konuşmamızı engellediğinde de sustuğumuz içindir.
Eğer Allah hakkın aşikâr olmasını istemeseydi, peygamberleri müjde vermeye ve korkutmaya teşvik etmezdi. Allah’ın elçileri zayıf ve kudretli zamanlarında hakkı aşikâr ettiler ve bazen de Allah emrini tamamlaması ve hükmünü tasdik etmesi için konuştular.
Halk ise birkaç kısımdır: Bir grubu aydın ve sıratta kurtuluşa erişmiş, hakka ulaşmış, İslâm’ın usul ve füruuna bağlıdır. Bunlar, iki taraflı ve şüpheci değillerdir; başka bir sığınak da aramazlar.
İkinci grup, hakkı ehlinden almazlar. Bu grup denizde yolculuğa çıkan, deniz dalgalandığı zaman telaşa kapılan ve sakinleştiği zaman da sakinleşen kişilere benzer.
Üçüncü gruba ise şeytan musallat olmuştur. Çekememezlik yüzünden hak ile muhalefet etmeye ve batıl vasıtasıyla hakkı yok etmek için çalışmaya başlamışlardır. (Doğru yoldan uzaklaşıp) sağa, sola gidenleri bırak; çoban istediği zaman sürüyü çok az bir çaba ile toplayacaktır.
Dostlarımızın ihtilaflarından bahsettin. Azamet ve yücelik yeterli delil olsa, şüphesiz hüküm ve hilafet mevkiinde olan, (yani Masum İmam) karar alıp emretmeye daha liyakatlidir. Sen emrin altındakilere iyi davran, esrarımızı açıklamaktan ve mevki, makamı arzulamaktan çekin ki, bu ikisi insanı helâke sürükler.
Yine Fars tarafına yolculuk etmek istediğini bildirdin. İnşallah sağlık ve emniyetle Mısır’a girersin. Dostlarımızdan güvenilir kimselere selâmımı ulaştır ve onlara ilâhî takvayı, sakınmayı ve emanetleri eda etmeyi emret. Onlara, bizim sırlarımızı açıklayanların bizimle savaşmakta olduklarını bildir.
[İsbat’ın oğlu] der ki: Ben: “İnşallah sağlık ve emniyetle Mısır’a girersin.” cümlesini okuduğum zaman ne anlama geldiğini anlayamadım. Bağdat’a geldim. Fars’a gitmek istiyordum; ama bu istek gerçekleşmedi. Ben de Mısır’a gittim. O zaman İmam’ın (a.s) niye: “Mısır’a girersin.” buyurduğunu anlamış oldum.[6]
4- Muhammed b. Hasan b. Meymun der ki:
İmam Hasan Askerî’ye (a.s) bir mektup yazarak fakirlik ve yoksulluktan şikâyet ettim, sonra da kendi kendime: “İmam Sadık (a.s): ‘Bizim ile fakirlik, bizden başkasıyla tokluktan hayırlıdır ve bizim ile öldürülmek, bizim düşmanlarımız ile yaşamaktan daha iyidir!’ buyurmamış mıdır?” dedim. İmam (a.s) bu mektubun cevabında şöyle yazdı:
Bizim dost ve sevdiklerimizin günahları çoğaldığı zaman, aziz ve yüce Allah onları fakirlik ve yokluk vasıtasıyla noksanlık ve günahtan kurtarır. Aynı zamanda günahlarından çoğunu affeder ve bağışlar. Kendi kendine de söylediğin gibi bizimle fakirlik, düşmanlarımız ile zengin olmaktan iyidir ve biz, sığınanlara sığınağız, bizden basiret arayanlara nuruz ve bize sarılanlara bekçiyiz. Bizi seven, yüksek kalede (Allah’a yakınlık) bizim iledir ve bizden sapan ateşe gidecektir.[7]
İmam’ın Kum’dakİ büyük ŞİA Âlİmlerİnden Bİrİne yazdığı mektup
İmam’ın (a.s) ashabıyla yazışmalarının örneklerinden biri, Şia büyüklerinden olan Ali b. Hüseyin b. Babeveyh el-Kummî’ye yazmış olduğu mektuptur. Mektubun metni şöyledir:
Rahman ve Rahîm olan Allah’ın adıyla. Hamd, âlemlerin Rabbi Allah’a mahsustur. İyilik, takvalılar için; cennet, muvahhitler için ve ateş, kâfirler içindir. Düşmanlık yalnızca zalimler için olup onlardan başkası için değildir ve yaratanların en iyisi olan Allah’tan başka ilâh yoktur. Allah’ın salât ve selâmı mahlûklarının en hayırlısı Muhammed’e ve onun pak sülalesine olsun.
Allah’a hamd ve senadan sonra… Ey büyük ve güvenilir zat ve izleyicilerimizin fakihi Ebu’l-Hasan Ali b. Hüseyin Kummî! Allah seni kendisinin razı olduğu şeyde muvaffak etsin ve soyundan iyi evlatlar ihsan etsin! Sana, Allah huzurunda takvalı olmayı, namaz kılıp zekât vermeyi tavsiye ediyorum. (Zira zekât vermeyen kimsenin namazı kabul edilmez.) Sana halkın hatasını affetmeni, öfkeni içine gömmeni, akrabalarına iyilik etmeni ve kardeşlerin arasında beraberliği sağlamanı; iyi ve kötü günlerinde onların ihtiyaçlarını gidermek için çalışmanı, şahısların akılsızlıkları ve cahillikleri karşısında sabırlı olmanı, dinde engin ve derin bakışlı olmanı, işlerinde sebat göstermeni, Kur’ân ile aşina olmanı, iyi ahlâk sahibi olup iyiliği emredip kötülükten nehyetmeni tavsiye ederim. Yüce Allah: “Onların toplanıp gizlice konuşmalarının çoğunda fayda yoktur; ancak kim sadakayı, iyiliği ve insanların arasını bulmayı emrederse onun sözünde hayır vardır.” buyurmaktadır.
Kötülük ve çirkinliklerin tümünden kaçın! Gece (teheccüt) namazını kıl! Doğrusu Resul-i Ekrem (s.a.a) Ali’ye (a.s) bunu önemle tavsiye etmiş ve şöyle buyurmuştur: “Ey Ali! Gece namazı kıl, gece namazı kıl, gece namazı kıl! Gece namazını hafife alan bizden değildir (bizim sünnetimize uymamıştır).”
Öyleyse sana tavsiye ettiğim şeyleri yerine getir ve yapmanı emrettiğim şeyi, Şiîlerin de yapmalarını emret! Sabırlı ve tahammüllü olup zuhuru bekle! Doğrusu Resul-i Ekrem buyurmuştur ki: “Ümmetimin amellerinin en hayırlısı zuhuru beklemektir.” Bizim Şiîlerimiz, oğlum (İmam Mehdi -a.s) zuhur edinceye kadar daima kederli ve hüzünlü olacaklar; ama o zuhur edince, zulüm ve haksızlıkla dolduktan sonra yeryüzünü adaletle doldurulacaktır.[8]
Ey kendisine itimat ettiğim yüce kişi Ebu’l-Hasan! Sabret ve Şia’mıza sabretmesini emret! Doğrusu kullarını mirasçı kıldığı yeryüzü, Allah’ındır ve sonunda iyilik sakınanlar içindir. O’nun selâmı, rahmeti ve bereketleri senin ve bütün Şiîlerimizin üzerine olsun! Ve “Allah bize yeter, ne güzel vekil, ne güzel Mevla ve ne güzel yardımcıdır!”[9]
Dipnotlar
- [1] İhkaku’l-Hak, c.12 s.464. Bu hadisi, Ehlisünnet’in büyük âlimlerden altı kişi daha nakletmiştir.
- [2] Menakib, İbn Şehraşub, c.3, s.525
- [3] Hata ile öldürülen kimsenin kan parasını katilin âkile akrabaları ödemelidirler. Âkile; katilin kardeşlerine, amcalarına, kardeş oğullarına, amcaoğullarına, babası ve çocuklarına denir.
- [4] İ’lamu’l-Vera, Necef baskısı, s.374
- [5] Keşfu’l-Gumme, Tebriz baskısı, c.3, s.303
- [6] Keşfu’l-Gumme, Tebriz baskısı, c.3, s.293–294
- [7] Keşfu’l-Gumme, Tebriz baskısı, c.3, s.300
- [8] İlâhî ahkâma bağlı takvalı bir Müslüman, fasit bir çevrede, zalimler karşısında, zorluk ve güçlüklere tutulur ve zor şartlar altında daima dinini korumağa çalışır. Bunun için tahammül etmek gerekir ve İmam’ın (a.s) zuhuru hususunda umutlu olmak lazım gelir. Ama güçsüzlük ve ümitsizlik galip gelirse, kişi doğru yoldan sapar.
- [9] Envaru’l-Behiyye, Meşhed baskısı, s.161
Kaynak: İmam Hasan Askerî (a.s) (Ehlibeyt Serisi-13)/ Telif Komisyonu.
