Cuma Gününün Amelleri

Cuma gününün amelleri oldukça fazladır. Biz onlardan sadece bazılarına değinmekle yetiniyoruz:
1- Sabah namazının birinci rekâtında Cuma Suresini ve ikinci rekâtında ise İhlas Suresini okumak.
2- Sabah namazından sonra herhangi bir şey konuşmadan önce, gelecek Cuma’ya kadar günahlarının kefareti olması için şu duayı okumak:

اللّٰهُمَّ مَا قُلْتُ فِي جُمُعَتِي هَذِهِ مِنْ قَوْلٍ، أَوْ حَلَفْتُ فِيها مِنْ حَلْفٍ، أَوْ نَذَرْتُ فِيها مِنْ نَذْرٍ، فَمَشِيْيّتُكَ بَيْنَ يَدَيْ ذٰلِكَ كُلِّهِ، فَمَا شِئْتَ مِنْهُ أَنْ يَكُونَ كَانَ، وَمَا لَمْ تَشَأْ مِنْهُ لَمْ يَكُنْ، اللّٰهُمَّ اغْفِرْ لِي وَتَجاوَزْ عَنِّي، اللّٰهُمَّ مَنْ صَلَّيْتَ عَلَيْهِ فَصَلاَتِي عَلَيْهِ، وَمَنْ لَعَنْتَ فَلَعْنَتي عَلَيْهِ.

“Allah’ım! Bu Cuma günü söylediğim her söz veya ettiğim her yemin ya da ettiğim her nezir, Senin meşiyyetine bağlıdır (gerçekleşmesi senin irade ve isteğine bağlıdır). O halde senin meşiyyetin ne ise gerçekleşsin ve senin meşiyyetin olmayan ise gerçekleşmesin.

Allah’ım! Beni bağışla ve günahımdan geç.

Allah’ım! Sen kime sâlat ediyorsan, benim selamım da onun üzerine olsun ve sen kime lanet ediyorsan benim lanetim de onun üzerine olsun.

En azından her ay bir defa bu ameli yapmak gerekir. Bir rivayette şöyle geçmektedir: “Cuma günü sabah namazından sonra oturup güneş doğuncaya kadar namazdan sonraki dua, zikir ve diğer amelleri yapacak olursa, en yüce firdevste makamı yetmiş derece yükseltilir.”

Şeyh Tusî şöyle rivayet etmiştir: Cuma günü sabah namazından sonra şu duayı okumak müstehaptır:

اللّٰهُمَّ إِنِّى تَعَمَّدْتُ إِلَيْكَ بِحَاجَتِى، وَأَنْزَلْتُ إِلَيْكَ الْيَوْمَ فَقْرِى وَفَاقَتِى وَمَسْكَنَتِى، فَأَنَا لِمَغْفِرَتِكَ أَرْجَىٰ مِنِّى لِعَمَلِى، وَلَمَغْفِرَتُكَ وَ رَحْمَتُكَ أَوْسَعُ مِنْ ذُنُوبِى، فَتَوَلَّ قَضاءَ كُلِّ حَاجَةٍ لِى بِقُدْرَتِكَ عَلَيْهَا وَتَيْسِيْرِ ذٰلِكَ عَلَيْكَ، وَ لِفَقْرِى إِلَيْكَ فَإنِّى لَمْ أُصِبْ خَيْراً قَطُّ إِلّا مِنْكَ، وَلَمْ يَصْرِفْ عَنِّى سُوءً قَطُّ أَحَدٌ سِوَاكَ، وَلَسْتُ أَرْجُو لآخِرَتِى وَدُنْياىَ و لا لِيَوْمِ فَقْرِى يَوْمَ يُفْرِدُنِى النَّاسُ فِى حُفْرَتِى وَأُفْضِى إِلَيْكَ بِذَنْبِى سِوَاكَ.

Allah’ım! Ben hacetimle senin katını amaçladım, fakir, yoksul ve zavallı olduğum bugünde sana geldim. Benim senin mağfiretine kendi amelimden daha fazla ümidim var; elbette senin mağfiret ve rahmetin benim günahlarımdan daha geniştir. Öyleyse bütün hacetlerimi reva et; senin hacetlerimi reva etmeye gücün yeter, onları reva etmek sana kolaydır ve ben ise sana muhtacım. Ben, Senden bana gelen hayırdan başka hiç bir hayır bulamadım ve senden başka hiç kimse benden kötülüğü gidermedi. Ben ahiretim ve dünyam için ve yine insanların beni mezarımda yalnız bırakıp gidecekleri ve günahlarım sana götürüleceği muhtaç günümde senden başak hiç kimseye ümit beslemiyorum.

3- Bir rivayette şöyle geçer: “Kim Cuma günü ve yine diğer günlerde öğle ve sabah namazından sonra “Allahumme salli ela muhammedin ve âl-i Muhammed ve eccil ferecehum”(Allah’ım! Muhammed ve Ehl-i Beyt’ine sâlat et ve onların kurtuluşunu tacil et) derse, Hz. Mehdi’yi (a.f) görmeden ölmez. Kim bu sâlat zikrini yüz defa söylerse, Allah Teala onun otuzu dünya hacetlerinden ve otuzu da ahiret hacetlerinden olmak üzere altmış hacetini reva eder.”

4- Sabah namazından sonra er-Rahman Suresini okumak ve “Febi eyyi âla-i rabbikuma tukezziban” (Şimdi Rabbinizin hangi nimetlerini yalanlıyorsunuz) ayetinden sonra, “Rabbim! Senin nimetlerinden hiçbirini yalanlamıyorum” demek.

5- Şeyh Tusî şöyle diyor: Cuma günü sabah namazından sonra yüz defa İhlas Suresini okumak, yüz defa Muhammed (s.a.a) ve Ehl-i Beyt’ine (a.s) sâlat etmek, yüz defa istiğfar edip bağışlanma dilemek ve Nisâ, Hud, Kehf, Saffat ve Rahman surelerini birer defa okumak sünnettir.

6- Ahkaf ve Mü’minun surelerini okumak. İmam Cafer Sadık’tan (a.s) şöyle rivayet edilmiştir: “Kim Cuma gecesi veya gündüzünde Ahkaf suresini okursa dünyada bir korkuyla karşılaşmaz ve kıyametin de büyük korkusundan güvende olur.”

Yine o hazretten şöyle rivayet edilmiştir: “Kim Cuma günleri Mü’minun suresini okumaya devam ederse, Allah Teala onun amellerini saadetle sonuçlandırır ve en yüce Firdevs cennetinde peygamberler ve Allah’ın gönderilmiş elçileriyle bir yerde olur.”

7- Güneş doğmadan önce on defa Kafirun Suresini okumak ve duasının kabul olması için dua etmek. İmam Zeynulabidin’in (a.s) Cuma sabahı olunca öğleye kadar ayete’l-kürsi’yi okuduğu ve namazları bitirdikten sonra Kadir Suresini okumaya başladığı rivayet edilmiştir. Cuma gününde ayete’l-kürsi’nin tenzilini5 okumanın çok fazileti olduğu rivayet edilmiştir.

8- Resulullah’ın (s.a.a) sünnetlerinden biri olan Cuma guslü etmek; peygamber efendimizin (s.a.a) Emirulmüminin Ali’ye (a.s) şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Ey Ali! O günlük yiyeceğini satıp aç kalarak su satın almak pahasına olsa bile her Cuma günü guslet; çünkü hiçbir sünnet bundan daha büyük değildir.”

İmam Cafer-i Sadık’tan (a.s) şöyle rivayet edilmiştir: “Kim Cuma günü gusledip şu duayı okursa, gelecek Cuma gününe kadar onun için temizlik olur” Yani günahlardan temizlenir veya amelleri manevî temizlik taşır ve kabul olur:

أَشْهَدُ أَنْ لَاإِلٰهَ إِلّا اللّٰهُ وَحْدَهُ لَاشَرِيكَ لَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، اللّٰهُمَّ صَلِّ عَلىٰ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ وَاجْعَلْنِي مِنَ التَّوَّابِينَ، وَاجْعَلْنِي مِنَ الْمُتَطَهِّرِينَ.

Şehadet ederim ki Allah’tan başka ilâh yoktur; tektir; ortağı yoktur. Şehadet ederim ki, Muhammed O’nun kulu ve elçisidir. Allah’ım! Muhammed ve Ehl-i Beyt’ine sâlat eyle ve beni tevbe edenlerden ve temizlerden kıl.

İhtiyat gereği mümkün oldukça Cuma guslünü terk etmemelidir. Onun zamanı ise şafak atmasının sonrasından öğleye kadardır; öğleye ne kadar yakın olursa o kadar iyidir; dua şöyledir:

9- Başı hatmi gülüyle yıkamak; bu amel insanı abraş hastalığı ve delillikten kurtarır.

10- Bugünde tırnağı almak ve bıyıkları kısaltmak çok faziletlidir; rızkı artırır ve gelecek Cuma’ya kadar insanı günahlardan temiz tutar; delilik, cüzam ve pisi** hastalığından korur. O zaman şu duayı oku:

بِسْمِ اللّٰهِ وَبِاللّٰهِ وَعَلَىٰ سُنَّةِ مُحَمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ.

Allah’ın adıyla, Allah’ın yardımıyla; Muhammed (s.a.a) ve Ehl-i Beyt’inin (a.s) sünneti üzere.

Tırnaklarını alırken sol elinin küçük parmağından başlamak ve sağ elinin küçük parmağında bitirmek. Ayak tırnaklarını alırken de böyle yapmak ve daha sonra aldığın tırnak parçalarını yere defnetmek.

11- Güzel koku kullanıp temiz elbiseler giymek.

12- Sadaka vermek; bir rivayete göre Cuma gecesi ve gündüzünde verilen sadaka diğer zamanlarda verilen sadakanın bin katıdır.

13- Cuma gününün gelişine sevinmeleri için ailesine taze meyve, et ve diğer güzel şeyler satın almak.

14- Sabahleyin aç karnına nar yemek, öğleden önce yedi hindiba yaprağı yemek.

İmam Musa b. Cafer’den şöyle rivayet edilmiştir: “Kim Cuma günü aç karnına bir tane nar yerse, kırk gün kalbini nurlandırır, iki nar yerse seksen gün, üç nar yerse yüz yirmi gün kalbini şeytanın vesvesesinden uzaklaştırır; her kimden şeytanın vesvesesi uzak olursa, Allah’a karşı günah işlemez; kim de Allah’a karşı günah işlemezse cennete girer.”

Şeyh “Misbah” kitabında şöyle der: Cuma gecesi ve Cuma gününde nar yemek konusunda birçok fazilet rivayet edilmiştir.

15- Dünya işlerini bırakıp vaktini dini meseleleri öğrenmekle geçirmek; sırf seyahat, halkın tarla ve bağlarında gezinmek, rezil ve hayâsız kişilerle düşüp kalkmak, maskaracılık yapmak, insanlara kusur bulmak, kahkahayla gülmek, şiir okumak, boş ve batıl işlerle uğraşmak vb. şeylerle vakit geçirmemelidir; bunların anlatılmayacak kadar çok olumsuz sonuçları vardır.

İmam Cafer-i Sadık’tan (a.s) bu konuda şöyle rivayet edilmiştir: “Her haftanın Cuma gününü dini meselelerini öğrenmekle geçirmek için diğer işleri bırakmayan Müslüman’a yazıklar olsun.”

Resul-i Ekrem’den (s.a.a) ise şöyle rivayet edilmiştir: “Cuma günü yaşlı bir adamın halka cahiliyet ve küfür tarihlerini naklettiğini görecek olursanız çakıl taşlarıyla taşlayın onu.”

16- Bin defa sâlavât getirmek.

İmam Muhammed Bâkır’dan (a.s) şöyle rivayet edilmiştir: “Cuma günü hiçbir ibadet benim yanımda Muhammed ve Ehl-i Beyt’ine (Allah’ın selamı onların üzerine olsun) sâlat göndermekten daha sevimli değildir.”

Fırsat bulamazsanız, kıyamet günü yüzünüzün nurlu olması için en azından yüz defa salavat getirmeyi terk etmemek gerekir.

Bu konuda yine şöyle rivayet edilmiştir: “Kim Cuma gününde yüz defa salavat getirir, yüz defa “esteğfirullahe Rabbi ve etubu ileyh” söyler ve peşinden de İhlas Suresini okursa bağışlanır.”

Ve yine şöyle rivayet edilmiştir: “Öğle ile ikindi arasında Muhammed (s.a.a) ve Ehl-i Beyt’ine salavat getirmek yetmiş hacca eşittir.”

17- Resul-i Ekrem (s.a.a) ve Ehl-i Beyt İmamlarını (a.s) ziyaret etmek; bugünde o hazretlerin nasıl ziyaret edileceğine ileride değineceğiz.

18- Ölülerin, anne-babanın veya onlardan birinin mezarını ziyaret etmek de bugünde faziletli bir ameldir.

İmam Muhammed Bâkır’dan (a.s) bu konuda şöyle rivayet edilmiştir: “Cuma günü ölüleri ziyaret edin; onlar, ziyaretlerine gelenin kim olduğunu bilir ve sevinirler.”

19- Dört bayramın amellerinden biri olan Nudbe duasını okumak; ilerideki sayfalarda Nudbe duasını okuyacaksınız inşallah.

20- Cuma günü için, meşhur görüşe göre, fakihlerin kitaplarında veya Misbah kitaplarında zikredildiği şekilde altı rekâtı güneş yayıldığı zaman, altı rekâtı kuşluk çağında, altı rekâtı öğle vakti ve iki rekâtı da öğle vakti girdikten sonra farz namazı kılmadan önce kılınan veya ilk altı rekâtı Cuma ya da öğle namazından sonra kılınan yirmi rekâtlık Cumanın nafilesinin dışında diğer namazlar da zikredilmiştir; çok sayıdaki bu namazlardan bazılarını burada kaydetmemiz yerinde olacaktır; bu namazların çoğu Cuma gününe mahsus olmamasına rağmen onların Cuma günü kılınması daha faziletlidir.

Bunlardan biri Şeyh, Seyyid, Şehid, Allemle ve diğerlerinin çok sağlam senetlerle İmam Cafer-i Sadık’tan (a.s), değerli babalarından, sevgili peygamberimizden (s.a.a) rivayet ettikleri şu namazdır: “Kim Cuma günü öğleden önce dört rekât namaz kılar da her rekâtta on defa Fatiha Suresini, sonra Nass, Felak, İhlas, Kafirun Sureleriyle ayete’l-kürsiyi on defa okursa -ve başka bir rivayete göre de- Kadir Suresiyle Şehidellah ayetini de on defa okursa ve dört rekât namazı bitirdikten sonra yüz defa istiğfar eder ve yüz defa “Subhanellah, ve’l-hamdulillah, ve-lailahe illellah, vellah-u ekber, ve la havle ve-la kuvvete illa billahi’l-aliyyi’l-azim” derse ve bunun da peşinden yüz defa salavat getirirse, Allah Teala ondan gökyüzü ehlinin, yerdekilerin, şeytanın ve zalim padişahların şerrini defeder…”

Bu rivayetin tümü bu namazın fazileti hakkındadır.

Bugünde kılınması müstehap olan diğer bir namaz ise şöyledir: Haris-i Hemdanî Hz. Emirulmüminin Ali’den (a.s) şöyle rivayet etmiştir: “Mümkün olursa Cuma günü on rekât namaz kıl; rüku ve secdelerini tam olarak yerine getir ve her iki rekâttan sonra yüz defa “Subhanellahi ve bi-hamdihi” söyle; bu, çok faziletli bir ameldir.”

Diğer biri namaz ise şöyledir: Muteber bir senetle İmam Cafer-i Sadık’tan (a.s) şöyle rivayet edilmişti: “Kim Cuma günü iki rekât namazda İbrahim ve Hicr suresini okursa hiçbir zaman perişan ve deli olmaz ve ona hiçbir zaman bir bela ulaşmaz.”