Mektup 17 – Muâviye’nin Mektubuna Cevap (Sıffîn, Hicrî 37, Safer)

Benden, Şam’ı bırakmamı istedin ya; dün sana vermediğim şeyi bugün verecek kişi değilim ben. Savaş, Arabı yedi bitirdi, ancak yarım canlı kişiler kaldı demene gelince: Gerçek uğruna can veren cennete ulaştı; batıl uğruna ölense ateşe düştü. Savaş ve adam bakımından beraberiz demene gelince de derim ki: Sen, şüphe üzerine bu işe giriştiğin halde gene de zayıfsın; benimse imânımda şüphem yok. Şam ehli, Irak ehlinin âhireti özlemesinden ziyade dünyâya düşkün.

Biz de Abdimenâf oğullarıyız sözüne gelelim: Evet, fakat Ümeyye,(1) Hâşim gibi, Harb, Abdül-Muttalib gibi değildir. Ebû-Süfyan’sa Ebu-Tâlib’e benzemez. Muhâcir, azad edilene (2) benzemediği gibi soyunda şüphe olmayan da şüpheli soydan gelene benzemez. Hakka uyan, batıla uyana, inanan, şüpheye düşene eş olmaz. Ne kötü evlâttır o evlât ki atalarına uyup cehennem ateşine düşer.

…

1 – Ümeyye, Abdimenaf oğlu Abdu Şems’in oğludur; Hâşim, Hz. Peygamber-i Ekrem’in (s.a.a) üçüncü atalarıdır ve Abdu Şems’le ikiz kardeştirler. Rivâyete göre bu ikiz çocuklar, birinin parmağı öbürünün alnına yapışık olarak doğmuşlar, kesilerek birbirlerinden ayrılmışlar, bu da hayra yorulmamıştır. “Half’ül-Fuzûl-Fazlların yemini” denen ve Hz. Peygamber’in de, on beş yaşlarındayken bulundukları, mazlûmları koruma yemininde Ümeyyeoğulları bulunmadığı gibi bu andlaşma, bir yandan da Amr’ın babası sayılan Âs’ın aleyhindeydi. Ümeyye, daha çocukken hacıların mallarını çalardı; bu yüzden de “Hâris” diye anılırdı; yüzü çirkin, beli bükülmüş, kör olmuştu; sokağa çıktıkça kölesi Zevkan onu yederdi. Harb, Ümeyye’nin oğludur; onun oğlu da Ebü-Süfyan’dır; adı Sahr’dı. Sahr, kayalık, tümsekli, gidilmesi güç yer anlamınadır; onun oğlu da Muâviye’dir; Muâviye, erkeğe kızmış kancık köpek anlamına gelir. Eşyâ-ı Murtazaviyye’den Şerik b. A’ver, bir gün Muâviye’nin yanına gitmiş, Muâviye onun salâbetine hiddetlenip tariz yollu, sen Şerik’sin, Allah’ın şeriki yoktur, A’versin, yâni bir gözün kör, gözü olan körden hayırlıdır; ahlâkın kötü, iyi huylu kişi, kötü huyludan üstündür deyince Şerik, Sen Muâviye’sin, bu adın anlamı üren köpektir; Harb oğlusun, sulh harpten yeğdir. Sahr oğlusun, düzlük, sarp yerden hayırlıdır. Ümeyye, yâni câriyecik soyundansın; hür kadın halayıktan üstündür demiştir.

2 – Mekke fethinde bağışlananlara “Tulakaa-Azad edilenler”denmiştir ki bunlar, Muhacir olmadıkları gibi Ansardan da değildirler (Ümeyyeoğulları hakkında “Fetret’ül- İslâm”ın 6-19. sayfalarına, Ebu-Süfyan hakkında “Seffinet’ül- Bıhâr”a bakınız; 1, s.633-634).

Bizim ellerimizde Peygamberlik üstünlüğü var, o soydanız biz; câhiliye üstünlüğüyle üstün olan kişiyi hor-hakir ettik, aşağı sayılana üstünlük verdik. Allah, Arabı, kendi dinine bölük-pörçük soktukça bu ümmet, ister istemez ona baş eğdi; kimisi inanarak Müslüman oldu, kimisi korkudan Müslüman oldu. İlk Muhâcirler, üstünlükleriyle geçip gittiler, üstünlüğü elde ettiler. Şeytanın ığvâsına uyma; onun sana yol bulmasına meydan verme vesselâm.