وَمِن کلامٍ لَهَ عَلَيهِ السَّلامُ
لَمَّا هَرَبَ مَصْقَلَةُ بنُ هُبَيْرَةَ الشَّيْبَانِيِّ إلى مُعَاوِيَةَ، وَکَانَ قَدِ ابْتَاعَ سَبْيَ بَنِي نَاجِيَةَ مِنْ عَامِلِ أمِيرِالمُؤمِنينَ (عليه السلام) وأعْتَقَهُمْ، فَلَمّا طَالَبَهُ بِالمَالِ خَاسَ بِهِ وَهَرَب إلى الشّامِ.
قَبَّحَ آللّهُ مَصْقَلَةَ! فَعَلَ فِعْلَ السَّادَةِ، وَفَرَّ فِرَارَ الْعَبِيدِ! فَمَا أَنْطَقَ مَادِحَهُ حَتَّى أَسْکَتَةُ، وَلاَصَدَّقَ وَاصِفَهُ حَتَّى بَکَّتَهُ، وَلَو أَقَامَ لَأَخَذْنَا مَيْسُورَهُ، وَآنْتَظَرْنا بِمَالِهِ وُفُورَهُ.
Maskala b. Hubeyre-i Şeybani, Haricî olan Benî Naciye esirlerini azad etme karşılığında Hz. Ali’nin komutanı Mi’kal b. Kays’a olan beş yüz bin dirhem borcunu ödememek için kaçıp Muaviye’ye
katılınca Hz. Ali şöyle buyurdu:
Allah Maskala’yı çirkinleştirsin. Efendinin işini yaptı (köle azad etti, ama) kölelerin kaçışı gibi kaçtı. Onu öveni daha konuşturmadan susturdu. Onu tavsif eden daha yaptığı işleri onaylamadan, kınamak zorunda kaldı. Kalsaydı-kaçmasaydı, kolayına geleni alırdık, (geri kalanı içinse) malının fazlalaşmasını-artıp çoğaltmasını beklerdik.
(Maskala b. Hubayrat’iş-Şeybânî, kaçıp Muâviye’ye gittiği zaman buyurdular ki:)
Allah Maskala’yı çirkinleştirsin, rezil etsin, cezâsını versin. Uluların işini yapmıştı, aşağılık kişilerin kaçışı gibi kaçtı. Onu övecek kişiye fırsat vermeden susturdu onu; yaptığını söyleyecek kişiyi gerçeklemedi, pusturdu onu. Kaçmasaydı kolayına gelini alırdık ondan, kalanı için de malmülk sâhibi olmasını beklerdikonun.1
…
1 – Ardşir-i Hurra’da Hazreti Emir’in âmili olan Maskala, Sıffin’de Emir’ül-Müminin’le (a.s) beraber olup sonradan Hâricilere katılarak Medayin’e giden Harrit b. Râşid’in-Nâcî üzerine iki bin altıyla gönderilmişti. Arkadan yollanan müfrezelerle de kuvvet bulan Maskala, onlarla savaştı. Harrit ve ona uyanların çoğu öldürüldü. Önce Hıristiyanken sonra Müslüman olan, sonra da dinden dönen beş yüz bin erkek ve kadın tutsak oldu. Yolda bunlar, Maskala’ya sızlandılar. Maskala bunları beş yüz dirheme satın aldı. Kufe’ye gelince iki yüz, yahut yüz bin dirhemini beytülmâle verdi; geri kalanını vermedi, Şam’a kaçtı. Kardeşi Nuaym b. Hubayra, Hazretin ashabının ileri gelenlerindendi. Maskala’yı hıcveden şiirinde, Muhammed’den sonra insanların en hayırlısından ayrıldın Az bir mal için; o da mutlaka eriyip gidecek. beytini söylemişti. Hazret, Maskala’nın evini aratmış, yeri kazdırmış,
yerde gömülü silahlar bulunmuştu (Harrit için Tenkih’in 1. cildine; s. 397, Maskala için 2. cildinin 219. sahifesine, Nehc’ül Belâga Şerhi’ne, s.94-95;
95, 1. nok, Kazvinî ye bakınız; 1, s.171-172).