Hutbe 25 – Sadakatsiz dostlar

Sürekli Muaviye’nin askerlerinin şehirleri birbiri ardınca ele geçirdiği haberleri geliyordu. Muaviye’nin gönderdiği Busr b. Ebi Ertat komutasındaki askerler Yemen’e girince Hz. Ali’nin Yemen valileri Ubeydullah b. Abbas ve Said b. Nemran şehri terk ederek Kufe’ye Hz. Ali’nin yanına vardılar. Yemen’de Osman’ın taraftarı olan bir grub, birtakım maslahatlar üzere Hz. Ali’ye biat etmişlerse de Irak halkı muhalefete kalkınca, Hz. Ali’nin Mısır valisi Muhammed b. Ebi Bekir öldürülünce ve Şam ehlinin zulmü artınca, bu olayları fırsat bilerek Hz. Ali’nin bu iki valisine muhalefet ettiler. Hz. Ali bunu duyunca hemen bir mektup yazarak onları tehdid etti. Onlar ise, Hz. Ali’den bu iki valiyi azletmesini, aksi takdirde kendisine biat etmeyeceklerini söylediler ve Hz. Ali’nin gönderdiği mektubu Muaviye’ye göndererek durumu ona da bildirdiler. Muaviye de hemen bu durumu değerlendirerek fitneci ve
kan dökücü birisi olan Busr b. Ebî Ertat’ı onların yardımına gönderdi. Busr San’a şehrine girince Hz. Ali’nin iki valisi Ubeydullah ve Said, Abdullah-i Sakafî’yi yerlerine geçirerek oradan kaçıp Kûfe’ye doğru yola koyuldular. Busr ise Abdullah-i Sakafî’yi katletti. Hz. Ali San’a’yı bırakıp kaçan bu iki valisini Busr ile savaşmadığı için kınadı. İki vali birtakım özürler, bahaneler ileri sürdüler. Hz. Ali ashabının cihat hususundaki tembelliği ve emrine muhalefeti nedeniyle oldukça üzgün bir hâlde minbere çıkarak şöyle buyurdu:

Elimde sadece sıkıp gevşettiğim (tasarruf edebildiğim) Kûfe kaldı. Ey Kûfe, eğer elimde senden başka bir yer kalmayacak ve sende de fırtınalar esip kasırgalar kopacaksa (ehlin fitne, fesad ve nifak içine girecekse) Allah seni çirkinleştirsin (seni harabeye çevirsin, viran etsin…).

Hz. Ali daha sonra örnek olarak şairin şu beytini okudu:

Ey Amr, hayırlı babanın ömrü hakkı için bana sadece kabın dibindeki yağlı artık kaldı.

Hz. Ali daha sonra şöyle buyurdu:

Bana Busr’un Yemen’i ele geçirdiği haberi geldi. Vallahi onlar, batıl yolda birlik içindeyken, sizin hak yolunuzda ayrılığa düşmeniz; onlar batıl yolda imamlarına itaat ederken, sizlerin hak yolunda imamınıza isyan etmeniz; onlar emaneti sahibine verirken, sizin emanete hıyanet etmeniz; onlar şehirlerinde islah edici-düzgün hareket ederken sizin fesadbozgunculuk etmeniz sebebiyle çok geçmeden sizlere galib geleceklerini sanıyorum.

Sizlere bir sağrak emanet etsem (devenin semerine asılan) ipini götürmenizden korkuyorum.

Allah’ım! Ben onlardan (Kûfe ehlinden) bezdim, usandım Onlar da benden usanıp bezdiler. O hâlde bana onlardan hayırlısını ver ve onlara da benden kötüsünü musallat kıl. Allah’ım onların kalplerini tuzun suda eridiği gibi erit.

Allah’a andolsun ki sizin yerinize (gayret, cesaret ve dostlukla ün yapmış) Firas b. Ganmoğulları’ndan bin atlım olmasını daha çok isterdim.

(Daha sonra şu beyti okudu:) (Ey Ümmü Zenba!) Yardım için Temimoğulları’ndan yardım isteseydin, yaz bulutları gibi atlıları gelirdi sana.

Daha sonra minberden aşağı indi.

Seyyid Razî burada şöyle demektedir: Şair yaz bulutları demiş, zira yaz bulutları fazla suya sahip olmadığı için hızlı hareket etmektedir. Kış bulutları ise fazla suya sahip olduğundan yavaş hareket etmektedir. Şair de bu yüzden yardıma koşanları yaz bulutlarına benzetmiştir.