Hutbe 172 – Hilafeti ve Cemel Ashabının Kınanması

Cemel Dolayısıyla

Bu hutbede Cemel savaşına girişenleri anlatırken buyurdular ki:

Bir halayığı satın alıp oradan oraya götürür gibi, Rasûlullâh’ın hürmetini hiçe saydılar, onu alıp Basra’ya yöneldiler; kendi kadınlarınıysa evlerinde sakladılar. Allah’ın salâtı On’a ve soyuna olsun Rasûlullah’ın zevcesini kendileri için, başkaları için meydana attılar. Hem de ordu içinde ki onlar, bana biat etmişlerdi; hem de dileyerek, isteyerek; zorla değil. Basra’daki vâlime, Müslümanların mallarına memûr olanlara, onlardan başkalarına saldırdılar; bir bölüğünü tutup öldürdüler, bir kısmını düzenle, zulümle ele geçirdiler. Öylesine zulmettiler ki, vallahi Müslümanlardan birini bile suçsuz olarak zulümle, zorla öldürselerdi, yalnız onu öldüreni değil, bütün o orduyu öldürmek vâcip ve helâl olurda bana. Onlar, böyle bir zulümde bulundular; yaptıklarını da inkâr etmediler; ne dilleriyle bu zulme karşı durdular, ne elleriyle; bırak ki onlar, kendilerinin sayısınca Müslüman öldürdüler.1

…

1 – Ümm’ül-Müminîn Âişe, Osman’ın şiddetle aleyhinde bulunanlardandı. Abdullah b. Mes’ud dövüldüğü, kaburga kemiği kırıldığı zaman Osman’a, Rasûlullah’ın sahâbisine nasıl kötü sözler söylersin diye bağırmış ve Osman’ın emriyle mescitten çıkarılmıştı. Fakat o, Hz. Peygamber’in (s.a.a) ayakkabılarını, elbisesini halka gösteriyor, bunlar daha eskimeden, onun dinini yıprattı diyor, “Na’sel’i Allah öldürsün, öldürün Na’sel’i” diye halkı coşturuyordu. Na’sel, erkek sırtlan demekti; aynı zamanda Medine Yahudilerinden uzun sakallı birinin de adıydı; Hz. Âişe, Osman’a bu adı takmıştı (İbn-i Sa’d, 5, Leiden basımı, 25; Ensab-ı Belâzürî, 5, s.70, 75, 91; el- İmâmet-u ve’s-Siyâse 1, s.267, 272; İbn-i Asâkir, 7, 319; İstiâb, Ebü’l-Fidâ’; Usd’ül-Gaabe ve İbn’ül-Esir). Osman’ın ölümünde Mekke’de bulunan Âişe, Medine’ye gelirken yolda, onun öldürüldüğünü Übeyd adlı birisinden duydu ve “Allah onu uzaklaştırsın; bu, kendi eliyle kendisine hazırladığı sonuç” dedi. Sonra Hz. Ali’nin halife olduğunu duyunca, keşke dedi; gökler yere inseydi de bunu duymasay- dım; Osman’ı zulümle öldürdüler; vAllahi onun kanını isteyeceğim. Ubeyd, bu sözü duyunca şaşırdı; ona Na’sel diyen sen değil miydin dedi. Ümm’ül-Müminin, evet ama o tövbe etti; gümüş gibi arındı; onu zulümle öldürdüler dedi. Ubeyd dayanamadı, bu iş senden başladı, seninle bu hâle geldi. Yel de senden esti, yağmur da senden yağdı; imâmın öldürülmesini sen emrettin bize; onu öldürürken sana uyduk; onu öldüren, bize bunu emredendir meâlinde bir şiir okudu (El- Kâmil, 3, s.80). Âişe’nin kini, ifk olayıyla başlamıştı. Talha ve Zübeyr’e uyup Basra’ya giderken bir su kıyısındaki köpekler, bindiği deveye saldırıp ürümeye başladılar. Âişe, suyun adını sordu, Hav’eb dediler. Bu adı duyunca ağlamaya başladı, döndürün beni dedi. Hz. Resûlullah sallallahu aleyhi ve âlihi vesellem ona Ali’ye karşı koyacağını, Hav’eb suyunun köpekleri üzerine ürüyeceğini, haksız kız kardeşinin ve Zübeyr’in oğlu Abdullah, kırkelli şâhit getirerek kılavuzun yanlış söylediğine şehâdet ettirdi; bir yandan da Ali’nin ordusu geliyor diye adamlar koşturdu. Bunun üzerine kafile Basra’ya yöneldi. Hz. Ali tarafından Basra vâlisi olan Osman b. Huneyf karşı koymak istedi; iki taraftan birçok kişi öldü; Osmanhapsedildi.